Biofeedback: Meet jouw stress, fitheid en herstel

02-04-2021

Na een inspanning is rust nodig om weer te kunnen herstellen. Hoe weet je nu wanneer je rust moet nemen en wanneer je er weer vol voor kunt gaan? In dit artikel ga ik in op drie manieren die inzicht kunnen geven in jouw stress, fitheid en herstel.

 

De juiste balans tussen inspanning en ontspanning

Na een periode van inspanning is ontspanning nodig om weer in balans te komen. Als we in balans zijn voelen we ons goed en energiek. Deze balans uit zich o.a. in een balans in ons zenuwstelsel. Als we in de actie-modus staan is ons sympathisch zenuwstelsel actief en zijn we gericht op denken en doen. Als we in de relax-modus staan is ons parasympatisch zenuwstelsel actief en zijn we gericht op rust, spijsvertering en herstel. 

Inspanning en ontspanning moeten elkaar dus in de juiste verhouding afwisselen als we gezond willen zijn en blijven. Na een periode van actief zijn of na een zware training heeft je lichaam tijd nodig om weer te herstellen. 

Alsmaar doorgaan leidt ertoe dat je lichaam de natuurlijke balans onvoldoende kan herstellen. Dit uit zich in vermoeidheid of zelf in chronische vermoeidheid, depressie of burn-out.


Drie manier om stress te meten

Het is erg belangrijk om goed te kunnen balanceren tussen stress en ontspanning. Dat is best lastig, omdat we ook graag zoveel moeten en willen. We hebben verplichtingen (werk, kinderen) en onze persoonlijke doelen. Het kan erg nuttig zijn om meer inzicht te krijgen in jouw stress en herstel, zodat je weet wanneer je rust moet nemen. Er zijn een aantal manieren om te meten hoe jouw stress, fitheid en herstel er voor staan:

o    Logboek
o    Bloedwaardentest
o    Biofeedback

De beste manier om een idee te krijgen van je mate van herstel en fitheid is door te luisteren naar je lichaam. Voel je je uitgerust en ben je rustig en vrolijk. Of ben je juist onrustig en prikkelbaar. Dit kun je opschrijven in een logboek en gebruiken om bij te sturen. Waar het om gaat is dat je bewust bent van wat er in jouw lichaam omgaat.

Soms is het ook goed om wat meer harde cijfers te hebben. Een bloedwaardenonderzoek kan zinvol zijn om bepaalden waardes te meten. Daarbij kun je denken aan de bloedsuikerregulatie, of er sprake is van een laaggradige ontsteking, de bloedvetten en de status van vitaminen en mineralen.


Biofeedback

De andere effectieve en eenvoudige manier is door gebruik te maken van biofeedback om inzicht te krijgen in jouw stress, fitheid en herstel. 

Biofeedback is een methode waarbij fysieke signalen met sensoren gemeten en teruggekoppeld worden. Met biofeedback kun je bijvoorbeeld jouw slaapkwaliteit, hartslag, hartslagvariabiliteit en ademhalingsfrequentie meten. Deze inzichten kunnen helpen om gevoel te krijgen bij wanneer je jezelf wat meer kunt uitdagen en wanneer je juist rust nodig hebt. Ook kun je het gebruiken om het effect van leefstijlaanpassingen zichtbaar te maken.


Hartslagvariabiliteit

Zelf vind ik de hartslagvariabiliteit (HRV) de beste “biomarker”. Dit zegt iets over de balans tussen het eerdergenoemde sympathisch zenuwstelsel en parasympatisch zenuwstelsel. Een hoge HRV betekent dat je ontspannen en uitgerust bent. Bij een lage HRV kun je beter even je rust pakken om weer op te laden. 

Zelf meet dit ‘s nachts (met de Oura ring, zie afbeelding 1) of overdag met een hartslagmeter (b.v. de Polar H10).


Afbeelding 1. Fitheidsscore 


Wat moet ik onthouden?

Er zijn verschillende manieren om een idee te krijgen van jouw fitheid en herstel, zoals het bijhouden van een logboek, het doe van een bloedwaardentest of het gebruik van biofeedback. Het voordeel van hiermee bezig zijn is dat je je meer bewust wordt van wat je lichaam nodig heeft. Ook kan het helpen om resultaten zichtbaar te maken van leefstijlaanpassingen. 

 


Over Lifestyle Adventure

Soms kan hulp van een vitaliteitscoach zinvol zijn om patronen te doorbreken en om verstoorde processen weer in balans te brengen. Vermoeidheid kan er voor zorgen dat je niet lekker in je vel zitten, weinig energie hebt om te sporten of last krijgt van burn-out gerelateerde klachten. Deze worden veroorzaakt door een disbalans in het zenuwstelsel en hormonaal systeem, het immuunsysteem en de darmen/spijsvertering.  

Wil je weten of Lifestyle Adventure iets voor jou is? Start met de Lifestylecheck of plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.