Voeding: Welke voeding geeft je energie

02-04-2021

Een gezond voedingspatroon zorgt voor een stabiele energie en levert voldoende nutriƫnten om alle processen in het lichaam goed te laten verlopen. Een ongezond voedingspatroon is juist een enorme belasting voor het lichaam. Waar moet je op letten als je gezonder wilt gaan eten?


“Let food be your medicine and medicine be your food” – Hippocrates

 

Voeding als brandstof én bouwstof van het lichaam

Voor het goed functioneren van je lichaam is het belangrijk dat je de goede nutriënten voor je lichaam en lichaamsprocessen binnenkrijgt. Hierbij gaat het om de juiste verhouding tussen eiwitten, vetten en koolhydraten én het binnenkrijgen van voldoende vitaminen en mineralen. 

Deze dienen als energiebron, maar met name ook als bouwstof voor ons lichaam en allerlei biochemische processen in ons lichaam (aanmaak enzymen, hormonen, neurotransmitters etc.). Als ons lichaam te weinig van iets binnenkrijgt zal ons lichaam keuzes moeten gaan maken. 


Waarom maakt ongezonde voeding je moe?

Ongezonde voeding maakt je moe en zwakker. Dit heeft enerzijds te maken met wat er in zit en anderzijds met wat er niet in zit. Te veel en vaak ongezonde voeding eten zorgt niet voor de juiste bouwstoffen en kan in jouw lichaam processen verstoren. 


Suiker

Wanneer is een product nou gezond en wanneer is het ongezond. Over het algemeen kan je zeggen dat iets ongezond is als een product veel suikers, veel transvetten, veel anti-nutriënten (hierover later meer) en weinig gezonde nutriënten (vitaminen en mineralen) bevat. 

Veel producten die “normaal” zijn in ons westerse voedingspatroon bevatten veel bewerkte koolhydraten (suikers). Deze producten leveren vooral brandstof maar bevatten binder bouwstoffen. 

Een nadeel van deze suikers is dat deze snel in de bloedbaan komen. In het bloed ontstaat een suikerpiek en vervolgens komt insuline (een hormoon) vrij die ervoor zorgt dat glucose wordt opgenomen of opgeslagen in onze cellen. 

Een grote hoeveelheid glucose leidt echter tot een grote hoeveelheid insuline en het gevolg is dat er vervolgens een suikerdip ontstaat. Dit is geen goed nieuws, met name voor de hersenen die voor 100% afhankelijk zijn van glucose als brandstof. Het resultaat: er ontstaat een gebrek aan brandstof en je voelt je moe. Vaak gaan we weer eten en dit houd de schommelingen in stand. 

Grotere gezondheidsproblemen ontstaan als veel en vaak suiker eten gepaard gaat met veel stress en een actief immuunsysteem. In deze gevallen is er altijd veel suiker en insuline aanwezig én zijn we insulineresistent (ongevoelig voor insuline) (zie afbeelding 1). De glucose in ons bloed wordt dan direct opgeslagen maar kan niet meer worden gebruikt als brandstof, omdat de hoge hoeveelheid insuline het onmogelijk maakt om vet te gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als afvallen niet lukt.

Afbeelding 1. Veel suikers en insulineresistentie leidt tot klachten
 

 

Anti-nutriënten

Iets anders waar we bij onze voeding op kunnen letten is de mate waarin voeding anti-nutriënten bevat. Dit zijn stoffen die mogelijk schadelijk kunnen zijn, met name voor onze darmen maar ook in de rest van ons lichaam. Hierbij kun je denken aan granen (gluten), zuivel (lactose en caseïne) en soja (lectinen en saponinen). Deze hebben een aantal nadelen. Een van de nadelen is dat ze de darm kunnen beschadigen, waardoor bacteriën makkelijker de darmbarrière door komen en in het bloed terecht kunnen komen en een laaggradige ontsteking veroorzaken (waardoor ons immuunsysteem actief wordt; dit kost heel veel energie!). Het is verstandig om met deze producten te minderen, zeker als je al klachten hebt met de spijsvertering.


Wat is gezonde voeding?

Over het algemeen eten wij de hele dag door veel geraffineerde koolhydraten (brood, zuivel, ontbijtgranen, ontbijtkoek, koek, pasta, rijst met lage voedingswaarde) en te weinig eiwitten en vetten. Het is een automatisch gevolg van het Westerse voedingspatroon en voedselaanbod in de supermarkt. 

Als je naar een meer natuurlijker voedingspatroon gaat dan krijg je automatisch minder koolhydraten en meer eiwitten en vetten binnen. Een goede vuistregels voor de juiste verhouding is om alles in gelijke mate te eten, dus een derde eiwitrijke voeding, een derde vetrijke voeding en een derde koolhydraatrijke voeding. Door natuurlijk te eten krijg je ook veel meer micronutriënten binnen, dus de vitaminen (nodig voor bescherming) en mineralen (nodig voor allerlei processen). 

Het doel van voeding zou moeten zijn om voldoende nutriënten binnen te krijgen en anti-nutriënten te verminderen. Een gezond voedingspatroon verbetert de bloedsuikerregulatie, verbetert de spijsvertering, optimaliseert het darmslijmvlies, verbetert het immuunsysteem, remt laaggradige ontsteking en verbetert de werking van hormoonsystemen. Dit zijn drie richtlijnen die je kunnen helpen om gezonder te gaan eten:

o    Eet natuurlijke producten zoals groente, fruit, noten en zaden, eieren, paddenstoelen, vis, schelp- en schaaldieren en gevogelte. Deze voeding is rijk aan nutriënten en arm aan schadelijke anti-nutriënten zoals gluten, lactose, lectinen, saponinen, caseïne en Neu5Gc. 

o    Ook een grote variatie aan voeding vergroot de kans op het binnenkrijgen van de benodigde nutriënten en bevordert een grote diversiteit in de samenstelling van de darmbacteriën (dat is goed voor je gezondheid). Met name groente bevat veel vitaminen en mineralen en zijn een bron van vezels (voedingsbron voor jouw goede darmbacteriën). 

o    Naast wat je eet is het ook belangrijk hoe je eet (ontspannen of gestrest), wanneer je eet (voor of na het sporten of het slapen gaan) en hoe vaak je eet. Dit is misschien wel even belangrijk voor je gezondheid als wat je eet! Met name te vaak eten is een enorme belasting voor onze spijsverteringsorganen en het zorgt continue voor schommelingen in onze bloedsuikerspiegel en afgifte van het hormoon insuline.


Wat als gezond eten gewoon niet lukt?

Suiker en andere ongezonde voeding kunnen enorm verslavend zijn. Het zorgt voor de afgifte van dopamine en dit geeft ons een goed gevoel. Als we ons niet lekker voelen of als we gestrest zijn hebben we behoefte aan snelle energie (suikers). Op de lange termijn is dit echter niet de oplossing om je weer goed te voelen, omdat het slechts kortdurend een goed gevoel geeft en je lichaam niet geeft wat het nodig heeft. Dit patroon kan bijvoorbeeld worden doorbroken door het beter leren omgaan met stressvolle of negatieve gedachten en emoties, het verminderen van stress en laaggradige ontsteking, het aanleren van goede eetgewoonten en het creëren van een juiste omgeving.


Wat moet ik onthouden?

Een gezond voedingspatroon verbetert de bloedsuikerregulatie, de spijsvertering en de werking van het hormoonsystemen. Gezonde voeding zal je energieniveau én herstelcapaciteit daarom doen toenemen, omdat het de juiste nutriënten bevat en het lichaam niet belast met anti-nutriënten. Naast wat je eet is ook van belang wanneer en hoe vaak je eet. 

 

 

Over Lifestyle Adventure

Lifestyle Adventure biedt vitaliteitscoaching voor mannen en vrouwen die alles uit het leven willen halen, maar moeite hebben om fit en energiek te blijven. 
Een gezond voedingspatroon is een belangrijk onderdeel van een fit en energiek leven. Ik kan je helpen bij het opstellen van een persoonlijk voedingsplan die aansluit bij jou lichaam en doelen. 

Wil je weten of Lifestyle Adventure iets voor jou is? Start met de Lifestylecheck.